W drugiej połowie miesiąca na naszym blogu publikujemy zestaw kluczowych statystyk dot. górnictwa i energetyki węgla kamiennego w Polsce. Dane są publikowane z 1,5-miesięcznym opóźnieniem, po ich udostępnieniu przez Agencję Rynku Energii oraz Agencję Rozwoju Przemysłu (oddział Katowice).
W ostatnim miesiącu zamieściliśmy na platformie aktualizację scenariuszy transformacji przygotowanych przez Fundację Instrat, które pokazują m.in. tempo zastępowania mocy węglowych w energetyce. Zapraszamy do odwiedzenia strony, gdzie pojawiły się nowe dane na podstawie opublikowanego w grudniu raportu „Sieci na miarę. Koszty sieciowe a opłacalność OZE”. Po więcej szczegółów odsyłamy do wpisu blogowego.
Na początek Przeglądu warto sprawdzić ile prądu wyprodukowano w ciągu miesiąca z węgla kamiennego oraz innych paliw. Pokrywanie znaczącej części zapotrzebowania na energię to jego podstawowa, lecz nie jedyna rola.
W listopadzie 2025 roku całkowita moc zainstalowana w polskim systemie elektroenergetycznym osiągnęła 75 GW, za co w dużej mierze odpowiada wciąż dynamiczny rozwój źródeł fotowoltaicznych. Dla porównania, równo 10 lat wcześniej moc zainstalowana we wszystkich źródłach wynosiła niespełna 38 GW, czyli prawie dwa razy mniej. Od tamtego czasu wszystkie główne źródła energii, poza węglem brunatnym, powiększyły swoje moce. Za tak wielki wzrost odpowiadają głównie jednak elektrownie wiatrowe i słoneczne, które dodały ok. 30 GW w ciągu dekady.
Jeśli chodzi o listopadową generację energii, spodziewaną sezonową redukcję odnotowują źródła fotowoltaiczne. Bardziej zaskakujący o tej porze roku jest jednak słaby wynik elektrowni wiatrowych, które wyprodukowały mniej niż 2 TWh (spadek o 1 TWh względem października!) – był to zatem jeden z najmniej produktywnych listopadów w ciągu ostatnich kilku lat. Z tego powodu wysoki udział miały jednostki węglowe (prawie 59%), z czego prawie 6 TWh (40% całkowitego udziału) wyprodukowały elektrownie na węgiel kamienny.
Kolejny rekord zanotowały natomiast elektrownie gazowe. Ich produkcja, która po raz pierwszy przekroczyła 2,5 TWh, przyczyniła się do rekordowego udziału na poziomie 17,5%. Łącznie źródła emisyjne odpowiadały za 83% wyprodukowanej energii.
Więcej danych dostępnych jest na wykresie “Produkcja energii elektrycznej wg ARE” oraz “Zainstalowana moc źródeł energii elektrycznej wg ARE”
Węgiel kamienny w Polsce w listopadzie 2025
Poniżej analizujemy miesięczne dane z sektora górnictwa węgla kamiennego. Komentarze odnoszą się do wykresów dostępnych stale na energy.instrat.pl
Symbole oznaczają:
↗ wzrost,
↘ spadek,
= utrzymanie się wartości względem zeszłego miesiąca.
Wydobycie i sprzedaż węgla kamiennego
WYDOBYCIE – 4,13 Mt ↘
SPRZEDAŻ – 3,99 Mt ↘
Wydobycie i sprzedaż węgla kamiennego spadły po dwóch wzrostowych miesiącach. Listopadowa wartość wydobycia wciąż jest jednak drugim najwyższym wynikiem w 2025 roku. Po gwałtownych wzrostach z września i października, sprzedaż znów spadła poniżej 4 milionów ton. Jest to zbliżona wartość do tej z analogicznego okresu z dwóch ubiegłych lat.
Zapasy węgla kamiennego
SUMA – 12,59 Mt ↗
ZAPASY PRZY KOPALNIACH (górnictwa) – 5,38 Mt ↗
ZAPASY PRZY KOPALNIACH, ZAKUPIONE (przez energetykę) – 0,37 Mt ↗
ZAPASY PRZY ELEKTROWNIACH (energetyki) – 6,84 Mt ↗
Kontynuowany jest stabilny, trwający od lipca, kilkuprocentowy wzrost zapasów węgla. Zarówno te przy elektrowniach, jak i te przy kopalniach, osiągnęły wyższą wartość niż w październiku. W porównaniu rok do roku wciąż jednak suma zapasów jest niższa o ponad milion ton.
Zatrudnienie w górnictwie węgla kamiennego
71 543 osób ↗
Po raz pierwszy od niemal dwóch lat, zatrudnienie w górnictwie wzrosło. Jest to jednak wzrost symboliczny (o 24 etaty) i nie zwiastuje odwrócenia generalnego trendu, który w kolejnych latach będzie prowadził do zmniejszenia zatrudnienia podążając za spadkiem zapotrzebowania na węgiel kamienny.
Cena węgla dla energetyki (PSCMI 1)
PSCMI 1 – 336 PLN/t ↗ – 15,28 PLN/GJ ↗
Cena węgla dla energetyki wzrosła o 10% względem października. Był to najwyższy miesięczny wzrost w 2025 roku, w dużej mierze jednak spowodowany odbiciem po “wyprzedażowej” ceny miesiąc wcześniej. Patrząc na dłuższą perspektywę, indeks PSCMI 1 jest wciąż o prawie 30% niższy niż w listopadzie 2024 roku.
Cena węgla dla ciepłownictwa (PSCMI 2)
PSCMI 2 – 422 PLN/t ↘ – 18,45 PLN/GJ ↘
Cena węgla kamiennego dla ciepłownictwa spadła po raz kolejny, osiągając najniższą wartość w 2025 roku. Wartości są niższe o ok. 15% względem listopada zeszłego roku.
Cena węgla kamiennego dla energetyki (PSCMI 1) vs importowanego z portów ARA
PSCMI 1 – 15,28 PLN/GJ ↗
Import (ARA) – 15,23 PLN/GJ ↘
Polski węgiel, po raz pierwszy od roku, był droższy od importowanego. Węgiel docierający do nas z portów ARA potaniał względem października o 62 grosze na gigadżul. Warto przy tym nadmienić, że jego listopadowa cena była najniższa od 2021 roku. Jest to odwrotna tendencja niż w przypadku wzrastającej ceny krajowego węgla PSCMI 1, co opisywaliśmy powyżej.
Porównujemy ceny węgla energetycznego (PSCMI 1) z importowanym węglem energetycznym w jednostce uwzględniającej różnice jakościowe [PLN/GJ]. Węgiel dla ciepłownictwa (PSCMI 2) jest domyślnie odfiltrowany.
Więcej danych dostępnych jest w sekcji “Ceny węgla i koszt produkcji (PL vs import)”
To wszystko w bieżącym wydaniu. Dziękujemy za zapoznanie się z Przeglądem Węglowym i zachęcamy do udostępniania.
Więcej informacji
Jeśli szukasz więcej informacji o górnictwie, sprawdź naszą bazę danych: Kopalnie węgla w Polsce. Zawiera ona m. in. kompletną listę aktywnych złóż, statystyki roczne kopalń oraz aktualny harmonogram wygaszania. Zapraszamy do zapoznania się z nią!
Kontakt
Wojciech Przedlacki, Product Owner energy.instrat.pl, [email protected]
