W połowie miesiąca na naszym blogu oraz w serwisie X publikujemy zestaw kluczowych statystyk dot. rynku węgla kamiennego w Polsce. Dane są publikowane z 1,5-miesięcznym opóźnieniem, po ich udostępnieniu przez Agencję Rynku Energii oraz Agencję Rozwoju Przemysłu (oddział Katowice). W tym wydaniu Przeglądu Węglowego pokazujemy też podsumowanie danych za cały 2024 rok.
Na początek warto sprawdzić ile prądu wyprodukowano w ciągu miesiąca z węgla kamiennego oraz innych paliw. Pokrywanie znaczącej części zapotrzebowania na energię to jego podstawowa, lecz nie jedyna rola.
Grudniowy spadek temperatur oznaczał wzrost zapotrzebowania i produkcji energii. Krajowe elektrownie wyprodukowały o 0,8 TWh więcej niż w listopadzie, głównie za sprawą węgla brunatnego, a w dalszej kolejności węgla kamiennego oraz wiatru. Udział fotowoltaiki “skurczył się” do 1% produkcji, wiatr zapewnił 17%, a gaz 14%. W sumie 4/5 naszej energii pochodziło ze źródeł emisyjnych.
W całym roku 2024, produkcja energii oraz udział źródeł bezemisyjnych wzrosły w porównaniu do poprzedniego roku. Węgiel po raz pierwszy zszedł poniżej 60% w miksie, zapewniając 57% energii brutto, co stanowi spadek o 4 p.p. od 2023 r. W jego miejsce wzrosły wiatr, PV i gaz. Ilość energii dostarczona z węgla kamiennego (59 TWh) była o 10% mniejsza niż przed rokiem, zatem zapotrzebowanie na węgiel dla energetyki spadło. Tego samego nie można jednak powiedzieć o węglu brunatnym, z którego wygenerowano o 1,3 TWh (+4%) więcej energii.
Więcej danych dostępnych jest na wykresie “Produkcja energii elektrycznej wg ARE”
Węgiel kamienny w grudniu i w całym 2024 r.
Poniżej analizujemy miesięczne i roczne dane z sektora górnictwa węgla kamiennego. Komentarze odnoszą się do wykresów dostępnych stale na energy.instrat.pl
Symbole oznaczają:
↗️ wzrost,
↘️ spadek,
= utrzymanie się wartości względem zeszłego miesiąca.
Wydobycie i sprzedaż
WYDOBYCIE GRUDZIEŃ – 3,85 Mt ↘
SPRZEDAŻ GRUDZIEŃ – 4,22 Mt ↗
Wydobycie węgla w grudniu było o 40 tys. ton mniejsze niż w listopadzie, zaś sprzedaż wzrosła o ponad 200 tys. ton.
WYDOBYCIE 2024 R. – 44,0 Mt ↘
SPRZEDAŻ 2024 R. – 42,5 Mt ↘
Obie wartości wykazały znaczny spadek w porównaniu z poprzednim rokiem. Krajowe kopalnie sprzedały o 3,6 mln ton mniej węgla niż w 2023 r., spadło więc i wydobycie – aż o 4,4 mln ton. To wielkość porównywalna z rocznym eksportem węgla z Polski. Z kolei surowiec importowany miał w 2024 r. raczej marginalną rolę. Jak widać na wykresie produkcji energii, zapotrzebowanie na węgiel kamienny znacznie spadło na rzecz gazu i OZE, które kontynuują wypychanie go z miksu. Obecnie, zredukowane są też zdolności produkcyjne niektórych kopalń – na przestrzeni ostatniego roku miały miejsce 3 poważne katastrofy górnicze w kopalniach Bobrek-Piekary, Knurów-Szczygłowice i ROW z ofiarami śmiertelnymi, które spowodowały wyłączenie części złóż z eksploatacji.
Zapasy
SUMA – 13,70 Mt ↗
ZAPASY PRZY KOPALNIACH (górnictwa) – 5,36 Mt ↘
ZAPASY PRZY KOPALNIACH, ZAKUPIONE (przez energetykę) – 0,31 Mt ↗
ZAPASY PRZY ELEKTROWNIACH (energetyki) – 8,03 Mt ↗
Sumaryczne zapasy węgla w Polsce ponownie wzrosły (+2% od listopada), osiągając poziom 13,7 mln ton. Stanowi to przyrost o ok. 600 tys. ton w porównaniu do stanu na koniec zeszłego roku. Bilans zapasów przy kopalniach zmniejszył się, wzrosła zaś ilość węgla zakupionego i oczekującego na transport oraz węgla w magazynach elektrowni. Ostatnia lokalizacja zanotowała największy miesięczny przyrost w okresie 15 miesięcy (+610 tys. ton).
Zatrudnienie
74 114 osób ↘
Zatrudnienie wciąż notuje najniższe wartości w historii i w ciągu miesiąca zmniejszyło się o blisko 260 osób. Porównując rok do roku, ubyło 2 tysiące etatów. Jest to powrót do negatywnego bilansu – w latach 2020-2022 na koniec grudnia było o 2 do 3 tys. mniej etatów niż w poprzednim i jedynie rok 2023 przyniósł odbicie.
W grudniu, 37 tysięcy pracowników Polskiej Grupy Górniczej wzięło udział w ankiecie dotyczącej programu dobrowolnych odejść. Aż 1/3 wyraziła gotowość odejścia z pracy w górnictwie pod warunkiem uzyskania jednorazowej odprawy pieniężnej lub przejścia na pomostowy urlop do emerytury.
Cena dla energetyki (PSCMI 1)
PSCMI 1 – 458 PLN/t ↘
Węgiel dla energetyki nieznacznie potaniał (o 3 zł na tonie). Cena za gigadżul energii w paliwie jest już poniżej 21 zł. PSCMI jest na poziomie o 1/4 niższym niż przed rokiem.
Cena dla ciepłownictwa (PSCMI 2)
PSCMI 2 – 546 PLN/t ↗
Węgiel dla ciepłownictwa z zauważalnym odbiciem 7% w stosunku do listopada. Cena jest o ok. 1/5 niższa niż na koniec zeszłego roku.
To wszystko w bieżącym wydaniu. Dziękujemy za zapoznanie się z Przeglądem Węglowym i zachęcamy do udostępniania.
Więcej informacji
15 stycznia opublikowaliśmy informację o aktualizacji naszej bazy danych: Kopalnie węgla w Polsce. Zawiera ona m. in. kompletną listę aktywnych złóż, statystyki roczne kopalń oraz aktualny harmonogram wygaszania. Zapraszamy do zapoznania się z nią!
Kontakt
Wojciech Przedlacki, Product Owner energy.instrat.pl, [email protected]
