Elektrownie i elektrociepłownie spalające paliwa kopalne to istotne ogniwo polskiej energetyki. Nowa wersja otwartej bazy danych nt. tych obiektów, która jest punktem wyjścia wszelakich analiz transformacji energetycznej, jest już dostępna na energy.instrat.pl. Oprócz aktualizacji danych za lata 2020-2023, baza zyskała nowe kolumny z większą ilością informacji i nowe udogodnienia.
Nowa baza i wykresy znajdują się na tej samej stronie co dotychczas:
Aktualizacja 06.02.2025 (oryginalny artykuł z 24.10.2024)
W ramach aktualizacji dodane zostały brakujące dane za 2023 rok: emisje, produkcja ciepła, produkcja energii elektrycznej z nJWCD, koszty techniczne poszczególnych typów elektrowni i obliczone na ich podstawie SRMC. Zaktualizowano statusy jednostek oraz daty uruchomień, wyłączeń i kontraktów mocowych zgodnie ze stanem bieżącym.
Podstawowe liczby i fakty
Krajowa flota to obecnie 196 bloków w 19 elektrowniach i 46 elektrociepłowniach. W sumie w bazie zebrano informacje o 256 blokach (wliczając wygaszone i planowane). Są to jednostki cieplne, czyli produkujące energię elektryczną (i zazwyczaj też ciepło) w procesie spalania paliw.
- Prawie wszystkie blogi energetyczne są – w mniejszym lub większym stopniu – przystosowane do kogeneracji, czyli mają możliwość generowania zarówno prądu jak i ciepła.
- Średni wiek dla czynnych bloków elektrowni w Polsce wynosi 35 lat, a najstarsze są bloki na węgiel kamienny – średnio 42 lata.
- W budowie lub fazie planowania jest 14 bloków – 13 to bloki gazowe, a 1 to nowy blok węglowy.
Opublikowana w listopadzie wersja bazy elektrowni i elektrociepłowni po raz pierwszy zawierała dane o emisjach do atmosfery sześciu szkodliwych substancji. W aktualizacji z 06.02.2025 uzupełniliśmy dane za 2023 rok.
W tym samym roku, pięć największych elektrowni odpowiadało za ponad połowę całkowitych emisji CO2 obiektów w bazie, zaś największy emitent – Elektrownia Bełchatów – za blisko 1/4.
Baza elektrowni w Polsce funkcjonuje w otwartym dostępie – zachęcamy do samodzielnej eksploracji i wyciągania wniosków. Poniżej przedstawiamy wizualizacje wybranych informacji z bazy.
Nowe funkcjonalności i dane w bazie
W wydaniu bazy danych poprzedzającym to z października 2024, dostępne były dane za 2021 r, obejmujące informacje podstawowe (takie jak: właściciel, paliwo, moc, typ, stan, lokalizacja), techniczne (paliwo, sprawność, produkcja roczna, capacity factor, emisje), daty (uruchomienia, zamknięcia czy kontraktów na Rynku Mocy) oraz koszty (paliwa, transportu, ETS, SRMC).
Nowa wersja bazy oferuje dostęp do danych z lat 2020-2023. Ponadto, zespół energy.instrat.pl, wprowadził kilka nowości. Od dziś, baza danych o elektrowniach w Polsce, posiada między innymi:
- dwa poziomy agregacji – podział na elektrownie i bloki, co pozwoliło przedstawić dodatkowe informacje i ułatwia filtrowanie i korzystanie z arkusza
- dane o rocznych emisjach z elektrowni, dzięki czemu każdy może sprawdzić ile w ciągu roku emituje elektrownia w jego okolicy czy wszystkie w Polsce łącznie. Oprócz CO2, w bazie znajdują się informacje o tlenkach azotu, tlenkach siarki, rtęci i pyle (PM10)
- produkcję ciepła, przystosowanie do kogeneracji, ilość dodatkowych kotłów ciepłowniczych – niezbędny komponent, biorąc pod uwagę, że większość bloków może generować zarówno prąd jak i ciepło użytkowe
- zaktualizowane obliczenia emisyjności, kosztów funkcjonowania, współczynnika wykorzystania, przy lepszych założeniach (dot. np. sprawności) i szerokiej gamie parametrów do wglądu użytkowników
Warto dodać, że aktualna wersja przeszła o wiele szerszy proces feedbacku, który uzyskaliśmy od niezależnych partnerów, a wszystkie obliczenia i wykorzystywane w nich parametry są przedstawione w tabelach.
