W drugiej połowie miesiąca na naszym blogu publikujemy zestaw kluczowych statystyk dot. górnictwa i energetyki węgla kamiennego w Polsce. Dane są publikowane z 1,5-miesięcznym opóźnieniem, po ich udostępnieniu przez Agencję Rynku Energii oraz Agencję Rozwoju Przemysłu (oddział Katowice). W tym wydaniu Przeglądu Węglowego pokazujemy też podsumowanie danych za cały rok 2025.
W ostatnim miesiącu zamieściliśmy na platformie aktualizację wykresu cen energii elektrycznej na poszczególne godziny kolejnej doby (RDN) – od teraz pokazujemy kurs w notowaniach łącznych będących średnią ważoną cen z fixingu I, fixingu II oraz notowań ciągłych.
W styczniu zamieściliśmy na platformie aktualizację scenariuszy transformacji przygotowanych przez Fundację Instrat, które pokazują m.in. tempo zastępowania mocy węglowych w energetyce. Zapraszamy do odwiedzenia strony, gdzie pojawiły się nowe dane na podstawie opublikowanego w grudniu 2025 r. raportu „Sieci na miarę. Koszty sieciowe a opłacalność OZE”. Po więcej szczegółów odsyłamy do wpisu blogowego.
Na początek warto sprawdzić ile prądu wyprodukowano w ciągu miesiąca z węgla kamiennego oraz innych paliw. Pokrywanie znaczącej części zapotrzebowania na energię to jego podstawowa, lecz nie jedyna rola.
W grudniu elektrownie na węgiel wyprodukowały w sumie 9 TWh energii elektrycznej. Sam węgiel kamienny odpowiadał za 40% w miksie, po raz pierwszy od lutego przekraczając 6 TWh generacji. Jeśli chodzi o pozostałe źródła wytwórcze, to utrzymywał się sezonowy spadek produkcji energii z fotowoltaiki – jej udział był najniższy w 2025 roku i wyniósł zaledwie 1,9% całkowitej generacji energii elektrycznej. Po zaobserwowanym w listopadzie słabszym wyniku elektrowni wiatrowych produkcja energii elektrycznej z tego źródła wzrosła w grudniu o 0,5 TWh, osiągając 14% udziału w miksie energetycznym, co jest wartością zbliżoną do średniej rocznej. Wzrosła natomiast generacja energii elektrycznej ze źródeł gazowych, które po raz pierwszy w historii awansowały z trzeciego na drugie (po węglu kamiennym) miejsce w rankingu źródeł wytwórczych, wyprzedzając węgiel brunatny. To drugi miesiąc z rzędu, w którym gaz pobija swój rekordowy udział w miksie – tym razem osiągnął 19%. Podobnie jak w listopadzie, wysoki udział miały źródła emisyjne (83%). Ogółem produkcja energii elektrycznej z krajowych elektrowni wzrosła w grudniu o 0,8 TWh, osiągając łącznie 15,7 TWh.
W 2025 roku nieco wzrosły r/r zarówno produkcja energii elektrycznej (173 TWh, o 6 TWh więcej niż w 2024 r.), jak i udział źródeł bezemisyjnych (26% vs 25% rok wcześniej). Całkowity udział węgla w miksie spadł do 53% (znów, jak w 2024 r., o 4 p.p. r/r), a w pięciu miesiącach wiosenno-letnich spadał już poniżej 50%. W czerwcowym Przeglądzie informowaliśmy już o historycznym wydarzeniu, kiedy OZE po raz pierwszy wyprodukowało więcej energii niż węgiel w skali miesiąca. Jednocześnie 2025 był bez wątpienia rokiem gazu – stał się on drugim najważniejszym paliwem po węglu (kamiennym i brunatnym), z produkcją blisko 25 TWh, czyli o około 25% większą niż w 2024 r. Wzrost ten wiąże się m.in. z mniej korzystnymi warunkami wietrznymi, pierwszym pełnym rokiem funkcjonowania nowych bloków gazowych oddanych latem 2024 r. oraz dalszym spadkiem cen gazu na rynkach hurtowych. Produkcja z wiatru była nieznacznie niższa, zarówno od tej z gazu, jak i od ubiegłorocznej (niecałe 24 TWh, spadek o ok. 1 TWh), co przełożyło się na spadek udziału do 14% (z 15% rok wcześniej). To pierwszy raz od 2018 r., kiedy produkcja energii z wiatru nie rośnie w skali roku. Z kolei produkcja z fotowoltaiki przekroczyła 20 TWh (wzrost o ponad 5 TWh r/r), odpowiadając już za około 12% całkowitej produkcji energii. Warto podkreślić, że w 2025 r. łączna moc zainstalowana w wietrze i PV przekroczyła łączne moce w elektrowniach węglowych. Nadal dynamicznie rośnie fotowoltaika (przyrost o ponad 3,5 GW w 2025 r.), natomiast przyrost mocy wiatrowych był ograniczony (niecałe 0,5 GW). Tempo budowy lądowych farm wiatrowych wyraźnie wyhamowało, a do sieci przyłączono najmniej nowych mocy od 2020 r. Jak alarmowaliśmy w oddzielnej publikacji, utrzymanie obecnego zastoju może uniemożliwić realizację nawet konserwatywnych celów rozwoju OZE na 2030 r.
Więcej danych dostępnych jest na wykresie “Produkcja energii elektrycznej wg ARE” oraz “Zainstalowana moc źródeł energii elektr. wg ARE”
Węgiel kamienny w grudniu i w całym 2025 r.
Poniżej analizujemy miesięczne i roczne dane z sektora górnictwa węgla kamiennego. Komentarze odnoszą się do wykresów dostępnych stale na energy.instrat.pl
Symbole oznaczają:
↗️ wzrost,
↘️ spadek,
= utrzymanie się wartości względem zeszłego miesiąca.
Wydobycie i sprzedaż
WYDOBYCIE GRUDZIEŃ – 3,36 Mt ↘
SPRZEDAŻ GRUDZIEŃ – 4,11 Mt ↗
W grudniu utrzymał się trend spadkowy wydobycia węgla kamiennego zapoczątkowany w listopadzie – spadek wyniósł aż 19% w porównaniu z poprzednim miesiącem. Tak dużego miesięcznego spadku wydobycia nie odnotowano od ponad 2,5 roku. Jednocześnie sprzedaż węgla kamiennego nieznacznie wzrosła, osiągając poziom zbliżony do tego z analogicznego okresu z dwóch poprzednich lat.
WYDOBYCIE 2025 r. – 42,8 Mt ↘
SPRZEDAŻ 2025 r. – 43,2 Mt ↗
Wydobycie węgla kamiennego spadło w porównaniu do 2024 roku o ponad 1 Mt osiągając 42,8 Mt w całym ubiegłym roku. To najniższa wartość we współczesnej historii Polski i kontynuacja trwającego już kilka lat trendu spadkowego związanego z dekarbonizacją polskiej energetyki. Sprzedaż wzrosła za to o około 0,6 Mt rok do roku. Wynik ten związany jest w dużej mierze ze zwiększoną (względem roku ubiegłego) sprzedażą przed rozpoczęciem okresu zimowego – we wrześniu i w październiku. Warto podkreślić, że po raz pierwszy od 2021 roku polskie kopalnie sprzedały więcej węgla w skali rocznej niż go wyprodukowały.
Zapasy
SUMA – 11,69 Mt ↘
ZAPASY PRZY KOPALNIACH (górnictwa) – 4,62 Mt ↘
ZAPASY PRZY KOPALNIACH, ZAKUPIONE (przez energetykę) – 0,44 Mt ↗
ZAPASY PRZY ELEKTROWNIACH (energetyki) – 6,63 Mt ↘
Zapasy węgla kamiennego spadły po 5-miesięcznym okresie wzrostu. Największy spadek odnotowały zapasy przy kopalniach (-14%). Warto dodać, że osiągnęły one najniższą wartość od stycznia 2024 r. Wzrosły za to te już zakupione przez energetykę. Zapasy przy elektrowniach nieznacznie się zmniejszyły. W porównaniu z grudniem 2024 r. łączne zapasy są niższe o 2 miliony ton.
Zatrudnienie
71 411 osób ↘
Po nieoczekiwanym wzroście zatrudnienia o 24 etaty w listopadzie, w grudniu zatrudnienie w górnictwie spadło o 132 osoby, co oznacza powrót do długoterminowego trendu spadkowego związanego ze zmniejszającym się zapotrzebowaniem na węgiel kamienny.
Na koniec 2025 r. w sektorze górnictwa pracowało o prawie 3 tys. mniej osób w porównaniu z 2024 r., kiedy zatrudnionych było 74 114 osób. Pod koniec 2023 r. z kolei liczba etatów wynosiła 76 123 osoby.
Cena węgla kamiennego dla energetyki (PSCMI 1)
PSCMI 1 – 336 PLN/t ↘ – 15,45 PLN/GJ ↗
Cena węgla dla energetyki utrzymała się na poziomie zbliżonym do listopadowego, kiedy doświadczyła największego miesięcznego wzrostu w 2025 roku. W skali rocznej wartość PSCMI 1 jest jednak o ponad ¼ niższa.
Cena węgla kamiennego dla ciepłownictwa (PSCMI 2)
PSCMI 2 – 411 PLN/t ↘ – 17,89 PLN/GJ ↘
Grudzień był trzecim z rzędu miesiącem spadku ceny węgla kamiennego dla ciepłownictwa, która osiągnęła najniższą wartość w 2025 roku. Wartość ta jest o 25% niższa względem grudnia poprzedniego roku.
Cena węgla kamiennego dla energetyki (PSCMI 1) vs importowanego z portów ARA
PSCMI 1 – 15,45 PLN/GJ ↗
Import (ARA) – 17,42 PLN/GJ ↗
W grudniu, tak jak przez zdecydowaną większość 2025 r., cena węgla importowanego z portów ARA przewyższyła cene polskiego węgla dla energetyki. Jednocześnie cena węgla z importu jest nadal niższa o niecałe 4 złote niż rok wcześniej, a cena polskiego węgla energetycznego – o ponad 5 złotych.
Porównujemy ceny węgla energetycznego (PSCMI 1) z importowanym węglem energetycznym w jednostce uwzględniającej różnice jakościowe [PLN/GJ]. Węgiel dla ciepłownictwa (PSCMI 2) jest domyślnie odfiltrowany.
Więcej danych dostępnych jest w sekcji “Ceny węgla i koszt produkcji (PL vs import)”
To wszystko w bieżącym wydaniu. Dziękujemy za zapoznanie się z Przeglądem Węglowym i zachęcamy do udostępniania.
Więcej informacji
Jeśli szukasz więcej informacji o górnictwie, sprawdź naszą bazę danych: Kopalnie węgla w Polsce. Zawiera ona m. in. kompletną listę aktywnych złóż, statystyki roczne kopalń oraz aktualny harmonogram wygaszania. Zapraszamy do zapoznania się z nią!
Kontakt
Wojciech Przedlacki, Product Owner energy.instrat.pl, [email protected]
