W drugiej połowie miesiąca na naszym blogu publikujemy zestaw kluczowych statystyk dot. górnictwa i energetyki węgla kamiennego w Polsce. Dane są publikowane z 1,5-miesięcznym opóźnieniem, po ich udostępnieniu przez Agencję Rynku Energii oraz Agencję Rozwoju Przemysłu (oddział Katowice).
W ostatnim miesiącu zamieściliśmy na platformie kolejną aktualizację bazy kopalni. Zapraszamy do odwiedzenia strony, gdzie pojawiły się nowe dane oraz na naszego bloga po więcej szczegółów!
Dodatkowy wykres: w tym wydaniu Przeglądu omawiamy dodatkowy wykres z najnowszymi kosztami produkcji węgla – znajdziesz go na końcu posta.
Na początku warto sprawdzić ile prądu wyprodukowano w ciągu miesiąca z węgla kamiennego oraz innych paliw. Pokrywanie znaczącej części zapotrzebowania na energię to jego podstawowa, lecz nie jedyna rola.
Im bliżej zimy, tym większy udział węgla kamiennego w produkcji energii elektrycznej – w październiku odpowiadał on za 5 TWh wytworzonego prądu (wzrost o 1/4 od poprzedniego miesiąca), co przełożyło się na blisko 35% udziału w miksie. Jest to jednak o ok. 200 GWh mniej niż w analogicznym momencie ubiegłego roku. Spadek ten został w dużej mierze skompensowany przez wzrost produkcji z gazu, który – choć stopniowo – przejmuje wraz z OZE coraz większą część generacji wcześniej zarezerwowanej dla węgla. Jednostki gazowe oddały do sieci najwięcej energii od stycznia, a ich udział w miksie wyniósł dokładnie 15%. To drugi najwyższy wynik w historii, po listopadzie 2024 roku.
Oczekiwana sezonowa „zmiana warty” była widoczna również w odnawialnych źródłach energii. Wyraźny spadek produkcji z fotowoltaiki – o ok. 1 TWh, czyli blisko 50% względem września – został niemal w całości zrównoważony przez energetykę wiatrową. Dzięki temu wiatr objąło drugą pozycję w rankingu produkcji energii elektrycznej w miksie, ustępując jedynie węglowi kamiennemu. Warto też odnotować, że już po raz trzeci w skali miesiąca elektrownie wiatrowe wyprodukowały więcej energii niż jednostki opalane węglem brunatnym.
Więcej danych dostępnych jest na wykresie “Produkcja energii elektrycznej wg ARE”
Węgiel kamienny w Polsce w październiku 2025
Poniżej analizujemy miesięczne dane z sektora górnictwa węgla kamiennego. Komentarze odnoszą się do wykresów dostępnych stale na energy.instrat.pl
Symbole oznaczają:
↗ wzrost,
↘ spadek,
= utrzymanie się wartości względem zeszłego miesiąca.
Wydobycie i sprzedaż węgla kamiennego
WYDOBYCIE – 4,52 Mt ↗
SPRZEDAŻ – 4,69 Mt ↗
Kolejny miesiąc z rzędu z dużymi wzrostami w wydobyciu i sprzedaży węgla. Od sierpnia obie wielkości wzrosły już o prawie 50%, osiągając najwyższe wartości od 2022 roku (ponad 4,5 milionów ton). Ważnym kontekstem dla tych danych jest też spadek ceny węgla dla energetyki (PSCMI 1) omawiany poniżej.
W całym roku, bardziej niż w poprzednich latach, wydobycie jest silnie skorelowane ze sprzedażą. Oznacza to wysokie wahania w efektywności, ponieważ nie opłaca się odkładać nadwyżek na i tak wysokie zapasy. Jak zobaczymy na dodatkowym wykresie na końcu Przeglądu, koszty w przeliczeniu na produkcję mocno rosną w większości spółek.
Zapasy węgla kamiennego
SUMA – 12,35 Mt ↗
ZAPASY PRZY KOPALNIACH (górnictwa) – 5,24 Mt ↘
ZAPASY PRZY KOPALNIACH, ZAKUPIONE (przez energetykę) – 0,31 Mt =
ZAPASY PRZY ELEKTROWNIACH (energetyki) – 6,79 Mt ↗
Zapasy węgla dalej rosną wraz z rozpędzającym się sezonem grzewczym. Kontynuowany jest trend z września – zapasy przy elektrowniach zwiększają się, na hałdach górniczych maleją, a te czekające na transport utrzymują się na tym samym poziomie. Ich suma wciąż jest jednak o około milion ton niższa w porównaniu do analogicznego okresu w zeszłym roku.
Zatrudnienie w górnictwie węgla kamiennego
71 519 osób ↘
Spadkowy trend w zatrudnieniu jest wciąż kontynuowany. Nie odbywa się on w sposób tak ostry, jak na początku roku, jednak w skali 12 miesięcy stale ubywa ponad 3000 etatów.
Cena węgla dla energetyki (PSCMI 1)
PSCMI 1 – 305 PLN/t ↘ – 14,25 PLN/GJ ↘
Cena węgla dla energetyki wyraźnie spadła – w stosunku do września o około 8%, a w skali roku o 35%. Takiej wyprzedaży nie obserwowaliśmy od stycznia. Patrząc zaś na wartości bezwzględne, ostatni raz węgiel dla elektrowni był tak tani na początku 2022 roku. Oznacza to jednak sprzedaż znacznie poniżej kosztów wydobycia – mówimy tu o różnicy rzędu 400 zł/t.
Cena węgla dla ciepłownictwa (PSCMI 2)
PSCMI 2 – 431 PLN/t ↘ – 18,69 PLN/GJ ↘
Węgiel dla ciepłownictwa również potaniał, ale nie tak znacząco – o około 4% m/m. W tym roku było już nawet jeszcze taniej (w lipcu), niemniej jednak w porównaniu z ubiegłym rokiem wciąż utrzymuje się obniżka o ponad 20%.
Koszty produkcji węgla kamiennego w największych spółkach górniczych
PKW – 1043 PLN/tew ↗
JSW – 1043 PLN/tew ↗
PGG – 965 PLN/tew ↗
LW Bogdanka – 605 PLN/tew ↘
Średni koszt wg ARP – 945 PLN/tew ↗
Wykres kosztów produkcji węgla z podziałem na spółki, który prezentowaliśmy w lipcowym zestawie wykresów węglowych na naszej platformie, został zaktualizowany o dane za 2024 rok. Jak widać poniżej, jedynie lubelska Bogdanka pozostaje poniżej średniego kosztu podawanego przez ARP, wydobywając surowiec już o około 40% taniej od konkurencji.
W pozostałych największych spółkach górniczych koszty poszły w górę, przekraczając 1000 zł/tew w przypadku PKW i JSW (wydobywającej również węgiel koksowy). Tymczasem ceny sprzedaży pozostają znacząco niższe, co po raz kolejny rodzi pytania o dumpingową strategię i działania na rzecz efektywności najmniej efektywnych podmiotów w obecności państwowych dopłat do wydobycia.
Więcej danych dostępnych jest w sekcji “Ceny węgla i koszt produkcji (PL vs import)”
To wszystko w bieżącym wydaniu. Dziękujemy za zapoznanie się z Przeglądem Węglowym i zachęcamy do udostępniania.
Więcej informacji
Jeśli szukasz więcej informacji o górnictwie, sprawdź naszą bazę danych: Kopalnie węgla w Polsce. Zawiera ona m. in. kompletną listę aktywnych złóż, statystyki roczne kopalń oraz aktualny harmonogram wygaszania. Zapraszamy do zapoznania się z nią!
Kontakt
Wojciech Przedlacki, Product Owner energy.instrat.pl, [email protected]
